Baş Dönmesi (Vertigo) Neden Olur?
Ne Zaman Ciddiye Alınmalı?
Baş dönmesi (vertigo), kişinin kendisinin ya da çevresinin dönüyormuş gibi hissetmesiyle ortaya çıkan bir denge bozukluğudur. Günlük yaşam kalitesini düşürür, hareket korkusu oluşturabilir ve doğru değerlendirilmediğinde kronikleşebilir.
Baş dönmesi tek başına bir hastalık değildir; iç kulak (vestibüler sistem), sinir sistemi veya boyun kaynaklı nedenlere bağlı gelişebilir. En sık görülen baş dönmesi nedeni iç kulak problemleridir.
Baş Dönmesi Neden Olur?
Baş dönmesinin en sık nedenleri şunlardır:
1. BPPV (Pozisyonel Vertigo)
BPPV, en sık görülen vertigo türüdür. Yatakta dönme, eğilme, yukarı bakma gibi baş pozisyonu değişikliklerinde ani ve kısa süreli dönme hissi oluşur. İç kulaktaki kristallerin yer değiştirmesi sonucu ortaya çıkar.
2. Vestibüler Nörit
İç kulaktaki denge sinirinin iltihaplanmasıdır. Ani başlayan, şiddetli ve günler sürebilen baş dönmesi ile karakterizedir. Bulantı ve dengesizlik eşlik edebilir.
3. Meniere Hastalığı
Tekrarlayan vertigo atakları ile birlikte işitme kaybı, kulakta dolgunluk ve tinnitus (kulak çınlaması) görülebilir. Uzun dönem takip gerektirir.
4. Servikal (Boyun Kaynaklı) Baş Dönmesi
Boyun kas-iskelet sistemi problemleri, postür bozuklukları ve servikal mobilite kaybı denge sistemini etkileyerek baş dönmesine neden olabilir.
Baş Dönmesi Ne Zaman Ciddiye Alınmalı?
Aşağıdaki belirtiler varsa acil değerlendirme gerekir:
• Baş dönmesi ile birlikte konuşma bozukluğu
• Çift görme
• Kol veya bacakta güçsüzlük
• Şiddetli ve ani başlayan baş ağrısı
• Ani işitme kaybı
Bu belirtiler ciddi durumlara yol açabilir.
Baş Dönmesi İçin Hangi Doktora Gidilir?
Baş dönmesi yaşayan kişiler KBB uzmanına ve/veya nöroloji uzmanına başvurmalıdır. İç kulak kaynaklı vertigo durumlarında odyolojik değerlendirme ve vestibüler testler önemlidir.
Kronik baş dönmesi ve denge bozukluğu olan hastalarda vestibüler rehabilitasyon planlanması gerekir.
Baş Dönmesi Nasıl Teşhis Edilir?
Doğru vertigo tedavisi için öncelikle neden belirlenmelidir. Klinik değerlendirmede:
• Ayrıntılı hasta öyküsü
• Pozisyonel vertigo testleri (Dix-Hallpike vb.)
• Göz hareketlerinin analizi
• Vestibüler testler
• Servikal değerlendirme
yapılır.
Yanlış tanı, gereksiz ilaç kullanımı ve uzun süreli şikâyetlere yol açabilir.
Baş Dönmesi Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi, baş dönmesinin nedenine göre değişir.
BPPV Tedavisi
Özel manevralar ile iç kulaktaki kristaller doğru konuma getirilir. Çoğu hasta 1–3 seansta düzelir.
Vestibüler Rehabilitasyon
Vestibüler rehabilitasyon, denge sistemini yeniden eğitmeye yönelik egzersiz programıdır. Özellikle kronik vertigo, dengesizlik ve hareket hassasiyetinde etkilidir.
Servikal Kaynaklı Baş Dönmesi Tedavisi
Postür düzeltme, boyun mobilizasyonu ve nöromüsküler egzersizler uygulanır. Boyun kökenli baş dönmelerinde denge egzersizleri mutlaka programa eklenmelidir.
Baş Dönmesi Kendiliğinden Geçer mi?
Bazı baş dönmesi atakları kendiliğinden azalabilir. Ancak altta yatan problem devam edebilir ve tekrarlayan vertigo ataklarına yol açabilir.
Özellikle uzun süren dengesizlik ve tekrar eden baş dönmesi mutlaka değerlendirilmelidir.
İstanbul’da Vertigo ve Baş Dönmesi Tedavisi
Baş dönmesi yaşayan bireylerde vestibüler sistem, işitme ve postür birlikte değerlendirilmelidir. Kişiye özel planlanan vestibüler rehabilitasyon programları ile denge sistemi yeniden adapte edilebilir ve yaşam kalitesi artırılabilir.
Erken teşhis ve doğru rehabilitasyon, kronikleşmeyi önler.
