Sekiz yılı aşkın süredir sağlık camiasında hizmet veriyorum. Eskiden hastalar daha çok ağrısının azalmasını, dengesinin düzelmesini ya da kas gücünün artmasını bekliyordu. Son yıllarda ise sosyal medyanın da etkisiyle beklentiler değişmeye başladı. Artık birçok kişi hastalığının tamamen ortadan kalkmasını ve bir daha hiç tekrarlamamasını istiyor. Peki beklentilerimiz ne düzeyde olmalı, kimlere güvenmeliyiz? Uzman seçerken nelere dikkat etmeliyiz, bugün biraz bundan bahsetmek istiyorum.
Sağlık profesyonellerinin temel amacı yalnızca hastalığı tedavi etmek değildir. Asıl hedef; yaşam kalitesini artırmak, kişinin günlük yaşam aktivitelerini daha rahat yapabilmesini sağlamak ve mümkün olan en yüksek fonksiyonel bağımsızlığa ulaşmasına yardımcı olmaktır. Çoğunlukla hayat kurtarmayız, hayatı güzel ve kaliteli bir noktaya taşırız. Bazı hastalıklarda şikayetlerin azalması veya ataklar arasındaki sürenin uzaması bile tedavinin önemli bir başarısıdır.
İnsan vücudu kendini onarma, yeni bağlantılar kurma noktasında çok gelişmiş olsa da nihayetinde bir “canlı”dır. En zararsız ilacın bile herkeste çok farklı etkileri olabilir çünkü insan vücudunda 2+2=4 gibi bir matematik söz konusu değildir. İşte bu yüzden her tedavide her hastanın aldığı iyileşme yüzdesi birbirinden çok farklı olur. Aynı şekilde hastalığın tekrar yaşanma ihtimali de herkeste farklıdır. Hiçbir hastalıkta “yok ettik, bir daha olmayacak” diye bir şey söylememiz mümkün değildir.
Son yıllarda sosyal medya kullanımının artmasıyla birlikte bazı uzmanlardan “Vertigoya son”, “Lipödeme veda edin”, “Tinnitustan kurtulun” gibi vaadler duymaya başladık. Hastalar haklı olarak böyle bir şey olduğunu düşünüp bu beklentiye girebiliyor; ancak bu vaadlerin gerçek olmadığını üzülerek söylemek zorundayım. O an yaşadığınız vertigo atağını çözebiliriz, tinnitusunuzu duymayacağınız kadar azaltabiliriz, lipödem evrenizi geriletebiliriz fakat bunları bir daha yaşamayacağınıza yönelik bir garanti vermemiz mümkün değildir. Bu nedenle hastaların tedavi olacakları uzmandan tedavi ile ilgili beklenti, iyileşme yüzdesi, tekrar etmemesi için alabileceği önlemleri öğrenmesi gerekmektedir.
Kısacası sağlıkta “kesin çözüm” vaat eden söylemlere temkinli yaklaşmak gerekir. Bilim, olasılıklar üzerine çalışır; garanti üzerine değil. Doğru tedavi, doğru uzman ve hastanın sürece aktif katılımı ile birçok hastalıkta çok başarılı sonuçlar elde etmek mümkündür. Ancak hiçbir etik sağlık profesyoneli size “bir daha asla tekrarlamaz” sözü veremez.
Sağlıkla kalın!
